یوسف مجیدزاده، باستان‌شناس برجسته‌ی ایرانی، کاوشگر و معرفی‌کننده‌ی تمدن باستانی جیرفت، در فرانسه درگذشت

•

.

نام دکتر یوسف مجیدزاده (۱۳۱۵–۱۴۰۵) با کاوش‌هایش در کُنارصندل جیرفت، تپه‌ی ازبکی هشتگرد و تپه‌ی قبرستان در دشت قزوین گره خورده است.
تمدن باستانی جیرفت (آراتا) نیز برای اولین بار توسط او در سال ۱۳۸۱ خورشیدی کاوش شد. او معتقد بود که جیرفت «حلقه‌ی گم‌شده» تاریخ بشریت است.

مجیدزاده فعالیت پژوهشی خود را در اواخر دهه‌ی ۱۳۳۰ آغاز کرد. در همان سال‌ها، برای انجام پژوهش‌های مردم‌شناختی به نواحی گوناگون غرب ایران اعزام شد تا آداب و رسوم مردمان آن مناطق را ثبت و مستندسازی کند. نتایج این پژوهش‌ها در چند مقاله در مجله‌ی هنر و مردم منتشر شد.

او تحصیل در رشته‌ی باستان‌شناسی را در دانشگاه تهران آغاز کرد و شاگرد اول دوره‌ی خود شد. سپس با بورس دولتی به آمریکا رفت و در سال ۱۳۵۵ تحصیلات خود را در دانشگاه شیکاگو به پایان رساند. رساله‌ی دکترای او به فرهنگ‌های پیشاتاریخی در مرکز فلات ایران می‌پردازد. او در همان سال به ایران بازگشت و استادیار دانشگاه تهران شد.

پس از سال ۱۳۵۷، جماعت انقلابی در پی آن بودند که رشته‌ی باستان‌شناسی را، که از نظر آنان مروج طاغوت، امپریالیسم و اسلام‌ستیزی بود، به‌کلی از برنامه‌ی دانشگاه‌ها حذف کنند. مجیدزاده یکی از کسانی بود که ایستادگی کرد و برای پیشگیری از این کار بسیار کوشید. او حتی به دیدار روح‌الله خمینی رفت و تلاش کرد با آیه و حدیث او را قانع کند که میراث گذشتگان باید حفظ و مطالعه شود. سرانجام، تلاش‌های او مؤثر افتاد و رشته‌ی باستان‌شناسی نجات یافت. اما چند سال بعد، خود او را به اتهام ضدانقلاب، از دانشگاه تهران اخراج کردند.

مجیدزاده باقی عمر خود را در فرانسه گذراند، ولی پیوندش با باستان‌شناسی ایران گسسته نشد. در مقاطعی به ایران بازگشت و کاوش‌های تپه‌ی ازبکی و کُنارصندل جیرفت را سرپرستی کرد.

میراث علمی مجیدزاده حدود بیست جلد کتاب و ده‌ها مقاله‌ی پژوهشی ارزشمند به زبان‌های فارسی، انگلیسی و فرانسوی در زمینه‌های گوناگون باستان‌شناسی ایران نوشته است.

نامش و یادش ماندگار

#کشف_دوباره‌_ایران #جایزه_ایرانویج

.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *